५१ जिल्ला सभापति देउवातिर, २३ गगनतिर, तीन तटस्थ

कांग्रेस विभाजनपछि कानुनी उल्झन सुरु भएका वेला ७७ मध्ये ५१ जिल्ला सभापति शेरबहादुर देउवातिर खुलेका छन् । विशेष महाधिवेशनबाट सभापति बनेका गगन थापातिर २३ जिल्ला सभापति देखिन्छन् । तनहुँ, कपिलवस्तु र दाङका जिल्ला सभापतिहरूले भने आफूहरू कुनै पक्षमा नरहेको र चारतारे कांग्रेसमा रहेको प्रक्रिया नयाँ पत्रिकालाई दिएका छन् ।

देउवातिर खुल्नेमा कोशीका १०, मधेशका आठै, बागमतीका आठ, गण्डकीका ६, लुम्बिनीका दुई,कर्णालीका नौ र सुदूरपश्चिमका आठ जिल्ला सभापति छन् । गगनतिर कोशीका चार, बागमतीका पाँच, गण्डकीका चार, लुम्बिनीका आठ तथा कर्णाली र सुदूरपश्चिमका एक–एक जिल्ला सभापति छन् ।

१४ जिल्ला रहेको कोशीमा चार जिल्ला सभापति गगन पक्षतिर खुलेका छन् । बाँकी १० जिल्ला सभापति भने देउवातिर छन् । सभापतिहरू तेह्रथुमका अर्जुन तुम्बाहाम्फे, धनकुटाका दिनेश राई, भोजपुरका विनोद वान्तबा र (गगन) उदयपुरका हिमाल कार्की गगनतिर लागेका हुन् ।

मधेश प्रदेशका सभापति र आठै जिल्ला सभापति देउवातिर लागेका छन् । महोत्तरीका सभापति नागेश्वर यादवले आफूहरू व्यक्तिभन्दा पार्टीको पक्षमा रहेकाले विशेष महाधिवेशनको पक्षमा नलागेको बताए । ‘चुनावको मुखमा पार्टीको महाधिवेशन गर्नु प्राविधिक रूपमा उचित थिएन, त्यसकारण चुनावपछि वैशाखमा गर्ने तय भयो । तर, त्यो कुरालाई नमानेर एक पक्षले पार्टी नै फुटाउनेसम्मको हर्कत गरे,’ उनले भने ।

१३ जिल्ला रहेको बागमतीमा आठ जिल्ला सभापति देउवातिर लागेका छन् । बाँकी पाँच जिल्ला सभापति भने गगनतिर लागेका छन् । सभापतिहरू काठमाडौंका कृष्ण बानियाँ सबुज, ललितपुरका जितेन्द्रकुमार श्रेष्ठ, काभ्रेपलाञ्चोकका तीर्थ लामा, सिन्धुपाल्चोकका जंगबहादुर लामा र रसुवाका पेम्बाछिरिङ तामाङ गगनतिर छन् ।

काभ्रेपलाञ्चोक सभापति तीर्थ लामाले कांग्रेस विधानसम्मत चल्नुपर्ने भनेर आफूहरू गगनको पक्षमा लागेको बताए । ‘जेन–जी आन्दोलनपछि बदलिएको परिस्थितिमा कांग्रेस पनि बदलिनुपर्छ भन्ने हाम्रो माग हो । विशेष महाधिवेशन केन्द्रीय समितिले नबोलाएर ४० प्रतिशत महाधिवेशन प्रतिनिधिले आह्वान गरे पनि त्यो अनिवार्य बोलाउनुपर्ने बाध्यात्मक व्यवस्था हो । यसरी यो कुरालाई संस्थापन पक्षले नमानेको कारणले हामी विशेष महाधिवेशनको पक्षमा लाग्यौँ,’ उनले भने ।

तर, देउवा पक्षमा लागेका चितवन सभापति राजेश्वर खनालले निर्वाचन आइसकेकाले वैशाखमा नियमित महाधिवेशन निर्धारण भइसकेकाले त्यहीअनुसार जानुपर्ने आफूहरूको भनाइ रहेको बताए । ‘महाधिवेशनले तत्काल पार्टीमा विचलनको अवस्था निर्माण गर्छ भन्ने डर थियो, त्यसैले हामीले पहिला आमनिर्वाचन, त्यसपछि वैशाख २८ को नियमित महाधिवेशनलाई सम्पन्न गरौँ भनेका थियौँ,’ उनले भने ।

गण्डकीका ११ मध्ये ६ जिल्ला सभापति देउवातिर लागेका छन् भने चार सभापति गगन पक्षमा खुलेका छन् । तनहुँ सभापति जितप्रकाश आलेले आफू कुनै पक्षमा नखुलेको बताए ।

गगनतिर लागेका गोरखा सभापति नन्दप्रसाद न्यौपानेले नेतृत्व र नीति आमनागरिकको अपेक्षाअनुसार चल्न नसकेपछि विशेष महाधिवेशनमार्फत नीतिसँगै नेतृत्व परिवर्तन गर्नुपरेको बताए । ‘नियमित महाधिवेशन हुन नसकेपछि पार्टीको विधानअनुसार प्रक्रिया पुर्‍याएर विशेष महाधिवेशन सम्पन्न भएको हो । विशेष महाधिवेशनले पार्टीको नीतिसँगै नेतृत्वसमेत परिवर्तन गरेको छ,’ उनले भने, ‘पार्टी कसैको कम्पनी होइन र यसलाई परिवार जसरी चलाउन पाइँदैन, पार्टी भनेको नीति र नेतृत्वले चल्नुपर्छ ।’

गगन पक्षमा लाग्नेमा सबैभन्दा धेरै लुम्बिनी प्रदेशका जिल्ला सभापति छन् । यहाँ आठ जिल्ला सभापति गगनतिर लागेका छन् । १२ जिल्ला रहेको लुम्बिनीमा बर्दियाका अरुणप्रकाशसिंह राठोर र रुपन्देहीका रामकृष्ण खाँण मात्र देउवातिर खुलेका छन् ।

दाङका शंकर डाँगी र कपिलवस्तुका अब्दुल कलामले भने आफूहरू कुनै पक्षमा नलागेको र चारतारे कांग्रेसमा रहेको प्रतिक्रिया दिए । दाङ सभापति डाँगीले अहिले आफू कुनै पनि पक्षमा नरहेको बताए । ‘कांग्रेसको आधिकारिकता कता हुन्छ, हामी त्यतै हो, जता चारतारे झन्डा र रुख हुन्छ, हामी त्यहीँ हुन्छौँ,’ उनले भने । उनी यसअघि शेखर कोइराला समूहमा थिए । कपिलवस्तु सभापति कलामले आफू उपचार गराएर भर्खरै अस्पतालबाट फर्किएकाले निर्णय गरिनसकेको बताए । ‘म कतै छैन, कांग्रेसमै छु,’ उनले भने । ।

कर्णालीमा सल्यान सभापति केशवबहादुर विष्टबाहेक नौ जिल्ला सभापति देउवातिर लागेका छन् । विष्ट भने गगनतिर छन् ।

देउवाको गृहप्रदेश रहेको सुदूरपश्चिममा बैतडीबाहेक आठ जिल्ला सभापति गगनतिर लागेका छन् । बैतडी सभापति चतुरबहादुर चन्दले आफू युवाको मागअनुसार परिवर्तनकारी पक्षमा रहेको प्रतिक्रिया दिए । ‘पार्टी फुट्न हुँदैनथ्यो । तर, संस्थापन पक्षले कारबाहीको डन्डा चलाएपछि पार्टी फुट्यो,’ उनले भने ।

देउवातिर लागेका कांग्रेस कैलाली सभापति नारायणदत्त भट्टले व्यक्तिगत महत्वाकांक्षा र निजी स्वार्थका कारण लामो इतिहास बोकेको लोकतान्त्रिक पार्टी विभाजनको अवस्थामा पुगेको प्रतिक्रिया दिए । ‘सभापतिले आगामी महाधिवेशनमा नेतृत्व हस्तान्तरण गर्ने भनिसक्नुभएको थियो । विधानले पनि नेतृत्व हस्तान्तरण सुनिश्चित नै थियो । तर, व्यक्तिगत महत्वाकांक्षाले केही साथीहरू हतारिनुभयो र पार्टी विभाजनको अवस्थामा पुग्यो,’ उनले भने ।